นักเรียนโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ กลุ่ม M05 ในโครงการ Community Engagement Program (CEP) รุ่นที่ 2 ดำเนินกิจกรรมลงพื้นที่ชุมชนในอำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม เมื่อวันที่ 6 และ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2569 เพื่อศึกษาและทำความเข้าใจบริบทของชุมชนอย่างรอบด้าน พร้อมต่อยอดสู่การออกแบบแนวทางพัฒนาท้องถิ่นที่สอดคล้องกับศักยภาพและความต้องการของพื้นที่
การลงพื้นที่ดังกล่าวดำเนินการทั้งสิ้น 2 ครั้ง โดยในการลงพื้นที่ครั้งแรก นักเรียนได้สำรวจและเรียนรู้วิถีชีวิต ภูมิปัญญาท้องถิ่น และทรัพยากรของชุมชน ผ่านการพูดคุยแลกเปลี่ยนกับผู้นำชุมชนและสมาชิกในพื้นที่ ครอบคลุม 3 ชุมชนสำคัญ ได้แก่ ชุมชน “มัดย้อม มัดใจ by Family” แหล่งเรียนรู้ด้านผ้ามัดย้อมที่สืบทอดภูมิปัญญาควบคู่กับการใช้สีธรรมชาติที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งเปิดโอกาสให้นักเรียนได้เรียนรู้ตั้งแต่กระบวนการผลิต การออกแบบลวดลาย ไปจนถึงการต่อยอดสู่กิจกรรมสร้างสรรค์และการท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้
นอกจากนี้ นักเรียนยังได้ศึกษาชุมชน “คุณธรรมวัดสำโรง” ซึ่งเป็นแหล่งรวมกลุ่มดอกไม้ประดิษฐ์และผลิตภัณฑ์จากดินที่ขับเคลื่อนโดยสมาชิกในชุมชน โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุ สะท้อนถึงพลังของภูมิปัญญาท้องถิ่นในการสร้างสรรค์งานหัตถกรรม ควบคู่กับการตระหนักถึงความท้าทายด้านต้นทุน การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ และการขยายช่องทางการตลาด
ขณะเดียวกัน “ชุมชนแหลมบัว” นับเป็นอีกหนึ่งพื้นที่สำคัญที่มีความเข้มแข็งทั้งด้านประวัติศาสตร์ อัตลักษณ์ และศักยภาพในการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวและแหล่งเรียนรู้ โดยนักเรียนได้แลกเปลี่ยนมุมมองกับผู้นำชุมชน และมองเห็นโอกาสในการยกระดับการสื่อสารและการสร้างการรับรู้ของพื้นที่ให้เป็นที่รู้จักยิ่งขึ้น
จากการลงพื้นที่ครั้งแรก นำไปสู่การพัฒนาแนวคิด “วันเดียวเที่ยวแหลมบัว: Lambua One Day Trip” ซึ่งมุ่งสร้างรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้ที่เชื่อมโยงวิถีชีวิต ภูมิปัญญา และทรัพยากรของชุมชนอย่างเป็นระบบ
ในการลงพื้นที่ครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2569 นักเรียนได้เข้าพบผู้นำชุมชนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง อาทิ ประธานวิสาหกิจชุมชนแหลมบัว นายกองค์การบริหารส่วนตำบลแหลมบัว รองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลแหลมบัว ปลัดอาวุโสอำเภอนครชัยศรี และผู้แทนจากทั้ง 8 หมู่บ้าน เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็น นำเสนอแนวคิดโครงการ และรับฟังข้อเสนอแนะจากภาคส่วนต่าง ๆ
การมีส่วนร่วมดังกล่าวสะท้อนถึงความร่วมมือเชิงบูรณาการระหว่างนักเรียนและชุมชน โดยผู้นำในพื้นที่ให้ความสนใจและพร้อมสนับสนุนแนวคิดโครงการ เนื่องจากเล็งเห็นศักยภาพในการต่อยอดจุดแข็งของชุมชนสู่กิจกรรมการเรียนรู้และการท่องเที่ยวที่สามารถสร้างคุณค่าในระยะยาว
ภายหลังการนำเสนอ นักเรียนทีม M05 ได้ลงพื้นที่สำรวจเพิ่มเติม โดยมีผู้นำชุมชนนำชมพื้นที่สำคัญเพื่อประเมินความเหมาะสมในการออกแบบเส้นทางกิจกรรม โดยเฉพาะบริเวณวัดทุ่งน้อย ซึ่งมีศักยภาพในการเป็นจุดเชื่อมโยงกิจกรรมภายในโครงการ
จากการสำรวจเชิงลึก พบว่าชุมชนแหลมบัวมีความหลากหลายและศักยภาพสูง ทั้งในด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น วิถีชีวิต และองค์ความรู้จากภาคการผลิต อาทิ โรงงานผลิตเส้นพลาสติกแบบครบวงจร โรงงานผลิตขนมเพื่อการส่งออก ฟาร์มเพาะเลี้ยงปลากัดเชิงอุตสาหกรรม และแหล่งเพาะเลี้ยงปลาสวยงามที่มีชื่อเสียง
ขณะเดียวกัน แหล่งเรียนรู้ภายในชุมชนมีความพร้อมในการเปิดพื้นที่ให้เกิดการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) หรือการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ซึ่งสามารถเชื่อมโยงกับแหล่งวัฒนธรรมและศาสนสถานในพื้นที่ เพื่อพัฒนาเป็นเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ได้ในอนาคต
การดำเนินงานของทีม M05 สะท้อนให้เห็นถึงกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นการรับฟัง การมีส่วนร่วมและการคิดเชิงระบบ โดยข้อมูลและข้อเสนอแนะจากชุมชนจะถูกนำไปต่อยอดเพื่อพัฒนาแนวคิด “วันเดียวเที่ยวแหลมบัว: Lambua One Day Trip” ให้เป็นต้นแบบกิจกรรมที่เชื่อมโยงผู้คน สร้างการรับรู้ และขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนต่อไป
คณะทำงานโครงการ CEP (ข้อมูล/ภาพ)
ศูนย์พัฒนาสื่อดิจิทัล (เรียบเรียง/กราฟิก)
