สาขาวิชาฟิสิกส์ โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ จัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาคปฏิบัติ “การฝึกการใช้กล้องโทรทรรศน์ในการสังเกตการณ์ภาคกลางคืน” ในรายวิชาดาราศาสตร์พื้นฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569 ในช่วงเดือนกรกฎาคม พ.ศ.2569 ณ ลานพระอาทิตย์ โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ โดยมุ่งพัฒนาสมรรถนะทางวิทยาศาสตร์ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง และยกระดับทักษะการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ให้สอดคล้องกับผลการเรียนรู้ของรายวิชา
กิจกรรมดังกล่าวออกแบบให้ผู้เรียนสามารถประยุกต์ใช้ความรู้ด้านทรงกลมท้องฟ้า ระบบพิกัดทางดาราศาสตร์ และหลักการทำงานของกล้องโทรทรรศน์ในการสังเกตวัตถุท้องฟ้าได้อย่างถูกต้อง ครอบคลุมทั้งการอธิบายองค์ประกอบและหลักการทำงานของกล้อง การเลือกใช้กล้องแต่ละประเภทให้เหมาะสมกับลักษณะการสังเกต และการใช้งานเครื่องมือจริงในบริบทภาคสนาม
ภายในกิจกรรม นักเรียนได้เรียนรู้การใช้งานกล้องโทรทรรศน์ทั้งชนิดสะท้อนแสง (Reflecting Telescope) แบบ Dobsonian ซึ่งใช้ในระบบพิกัดเส้นขอบฟ้า (Horizontal Coordinate System) และกล้องโทรทรรศน์ชนิดหักเหแสง (Refracting Telescope) แบบ Equatorial Mount ซึ่งใช้ในระบบพิกัดศูนย์สูตรฟ้า (Equatorial Coordinate System) พร้อมศึกษาส่วนประกอบของกล้อง การติดตั้งและปรับตั้งกล้องให้พร้อมใช้งาน ตลอดจนการหมุนกล้องตามระบบพิกัดทางดาราศาสตร์เพื่อค้นหาและติดตามวัตถุท้องฟ้า รวมถึงยังได้ฝึกการสังเกตวัตถุผ่านกล้องโทรทรรศน์ บันทึกผลการสังเกต เปรียบเทียบภาพที่ได้จากกล้องทั้งสองระบบ การประมาณมุมทิศและมุมเงยในการระบุตำแหน่งของวัตถุบนท้องฟ้า ซึ่งช่วยเสริมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ด้วยเครื่องมือจริง
การจัดกิจกรรมภาคสนามในช่วงเวลากลางคืนนี้ เปิดโอกาสให้นักเรียนได้เรียนรู้จากประสบการณ์ตรง นักเรียนสามารถเชื่อมโยงองค์ความรู้ทางดาราศาสตร์จากห้องเรียนสู่การปฏิบัติจริง ส่งเสริมทักษะการสังเกต การวิเคราะห์ และการใช้เหตุผลเชิงวิทยาศาสตร์ ซึ่งเป็นสมรรถนะสำคัญของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 และสอดคล้องกับแนวทางการจัดการศึกษาของโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีความเป็นเลิศด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และการวิจัย ผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้และการเรียนรู้จากสถานการณ์จริง
ทั้งนี้ กิจกรรมดังกล่าวดำเนินการโดยคณะครูสาขาวิชาฟิสิกส์ ประกอบด้วย ว่าที่ร้อยตรี ดร.ธวัชชัย สุดใจ ดร.ธัญนันท์ สมนาม ดร.กมลพร กันทะวงค์ และ ดร.เกล็ดทราย ภูผาคุณ ซึ่งร่วมกันออกแบบกิจกรรม และถ่ายทอดองค์ความรู้ พร้อมให้คำแนะนำอย่างใกล้ชิด เพื่อให้ผู้เรียนพัฒนาทักษะการใช้เครื่องมือทางดาราศาสตร์และเกิดความเข้าใจในธรรมชาติของการสังเกตการณ์ อันเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับการศึกษาในสาขาดาราศาสตร์และฟิสิกส์ดาราศาสตร์ระดับสูงต่อไป
ธัญนันท์ สมนาม (ข้อมูล/ภาพ)
ศูนย์พัฒนาสื่อดิจิทัล (เรียบเรียง/กราฟิก)
